ABD, İran'ın Dondurulmuş 6 Milyar Dolarlık Fonu İçin Katar ile Görüşmelere Başladı

ABD, İran'ın Katar'da bulunan dondurulmuş 6 milyar dolarlık fonunu insani yardım malzemeleri alımında kullanmasına olanak tanıyacak bir plan için Katar ile görüşmelere başladı. Washington, bu adımı ateşkes anlaşmasının ardından Tahran'la yürütülecek nükleer müzakerelerde bir ilk mali teşvik olarak konumlandırıyor.

Wall Street Journal'ın 19 Haziran tarihli haberine göre, konuya yakın kaynaklar ABD'nin Katar'daki İran fonlarının nasıl kullanılabileceğini ele aldığını bildirdi. Plan, dünya genelinde dondurulduğu tahmin edilen yaklaşık 100 milyar dolarlık İran varlığının sınırlı bir kısmının kullanılmasına olanak sağlamayı hedefliyor.

Görüşülen yapıya göre, Katar'da bulunan 6 milyar dolar İran Merkez Bankası tarafından sipariş edilen gıda, ilaç ve diğer insani yardım ürünlerinin ödemesinde kullanılacak. Katar hesaplarının kullanımına yönelik bu mekanizma, başka yerlerdeki dondurulmuş İran varlıklarının yönetimi için de emsal teşkil edebilir.

Söz konusu fon, İran ham petrol satışlarından elde edilmişti ve başlangıçta Güney Kore'de dondurulmuştu. Biden yönetiminin İran ile bir esir takası anlaşmasına varmasının ardından Eylül 2023'te Doha'daki hesaplara aktarılmıştı. Financial Times daha önce Washington'un fonları serbest bırakmaya yöneldiğini duyururken, Journal ABD'nin Katar ile doğrudan görüşmelere başladığını aktardı.

Katar merkezli bir ödeme yapısı, ABD'nin İran'ın alımlarını izlemesini kolaylaştıracak. Ayrıca Washington'a, fonlara erişimi gelecekteki müzakerelerde bir koz olarak kullanma imkanı verecek. Ancak İran henüz bu düzenlemeyi kabul etmiş değil.

Teklif, ateşkes mutabakatının imzalanmasının ardından ABD'nin İran ile iki ay sürmesi beklenen nükleer görüşmelerde sunacağı birkaç seçenekten biri. Anlaşmanın 11. maddesinin, nihai müzakerelerdeki ilerlemeye bağlı olarak ABD'nin dondurulmuş İran varlıklarına tam erişime izin vereceğini belirttiği ifade ediliyor. Bir ABD yetkilisi, İran'ın görüşmelere yapıcı bir şekilde katılması halinde fon akışının devam edeceğini söyledi.

Uzmanlar, varlık dondurma işleminin kısmen hafifletilmesinin bile İran için bir ekonomik tampon sağlayabileceğini belirtiyor. Bu adım, Washington ile Tahran arasında gerilimin azaldığına dair siyasi bir sinyal olarak da görülebilir. Bununla birlikte, bazı kesimler İran'ın nükleer programında anlamlı tavizler vermeden önce büyük bir ödül alacağını savunuyor.