ABD ve İran 19 Haziran'da Ateşkes Mutabakatı İmzalıyor: Hürmüz Boğazı Yeniden Açılacak, Yaptırımlar Hafifletilecek
ABD ve İran, 19 Haziran'da İsviçre'de bir mutabakat zaptı imzalayarak savaşı sona erdirme yolunda önemli bir adım atıyor. Taslak metne göre ateşkes, yaptırım hafifletmeleri ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması gibi maddeler piyasalarda yakından takip ediliyor.

ABD ve İran, 19 Haziran'da İsviçre'de bir mutabakat zaptı (MoU) imzalamaya hazırlanıyor. Bloomberg'in elde ettiği 14 maddelik taslak metin, tarafların imzayla birlikte derhal tam ateşkese geçeceğini ve 60 gün sürecek nihai barış anlaşması müzakerelerine başlayacağını gösteriyor.
Anlaşmanın piyasaları etkileyebilecek maddeleri arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, İran petrol ihracatına izin verilmesi, yaptırımların kaldırılması ve 300 milyar dolarlık bir yeniden yapılanma fonu oluşturulması yer alıyor.
Taslağa göre ABD, anlaşma imzalandıktan hemen sonra İran'a yönelik deniz ablukasını kaldıracak ve 30 gün içinde Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği savaş öncesi seviyelere döndürecek. İran da mayın temizleme ve diğer önlemlerin ardından 30 gün içinde ticari deniz taşımacılığını normalleştirecek. ABD Hazine Bakanlığı, İran ham petrolü ve petrokimya ürünlerinin ihracatına izin veren muafiyetler çıkaracak. Taraflar nihai anlaşmaya varırsa yaptırımlar kademeli olarak kaldırılacak ve dondurulmuş varlıklar serbest bırakılacak.
Nükleer konusunda İran, nükleer silah geliştirmeyeceğini yineledi. Zenginleştirilmiş uranyumun nasıl işleneceği ve İran'ın nükleer programının gelecekteki kapsamı gibi kilit konular 60 günlük müzakerelerde karara bağlanacak.
Jeopolitik gerilimlerin azalması kripto para piyasalarında da yakından izleniyor. Geçmişte Orta Doğu'daki çatışmaların tırmanması, Bitcoin gibi dijital varlıklarda volatiliteye yol açarken, bazı yatırımcılar için alternatif bir değer saklama aracı olarak ilgiyi artırmıştı. Barış sürecine yönelik bu tür adımların risk iştahını ve piyasa duyarlılığını etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Yapay zeka yorumu
ABD-İran arasındaki bu mutabakat, enerji arzı ve jeopolitik riskler üzerinde rahatlatıcı bir etki yaratabilir. Kripto para piyasaları açısından ise belirsizliğin azalması kısa vadede volatiliteyi düşürebilir, ancak nihai barış anlaşmasının detayları ve uygulama süreci asıl belirleyici olacak.
