ABD ve İran, İsviçre'de Hürmüz Boğazı İletişim Hattında Anlaştı; Çin Süreçten Umutlu

Çin, ABD ile İran arasında İsviçre'de gerçekleşen üst düzey görüşmelerin ardından olumlu ilerleme kaydedilmesi temennisinde bulundu. Taraflar, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişini güvence altına almayı ve nihai anlaşmaya giden bir yol haritasını kabul ederken, Pekin de arabulucuların rolünü ve müzakerelerin bir sonraki aşamasını yakından izliyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, 22 Haziran tarihli basın toplantısında Pakistan ve Katar'ın arabuluculuk çabalarının İran ve ABD arasındaki görüşme ivmesini korumaya yardımcı olduğunu belirtti. Sözcü, Çin'in her iki tarafın da takip eden toplantılarda olumlu ilerleme kaydetmek için birlikte çalışmasını umduğunu ifade etti.

ABD-İran görüşmelerine arabuluculuk yapan Katar ve Pakistan, ortak bir açıklamayla ilk üst düzey turun sona erdiğini duyurdu. İki taraf ayrıca 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmak üzere bir yol haritası üzerinde anlaştı. Çalışma düzeyi ve teknik görüşmelerin bu hafta İsviçre'nin Luzern Gölü kıyısındaki Burgenstock tesisinde devam edeceği bildirildi.

ABD ve İran, geniş kapsamlı müzakereleri yönetmek üzere bir üst düzey komite kurulmasını da kabul etti. Nükleer sorun, yaptırımların hafifletilmesi ve anlaşmazlık çözüm prosedürleri için çalışma grupları oluşturulacak. Lübnan meselesini yönetmek üzere ayrı bir mekanizma devreye girecek; Lübnan hükümeti ve arabulucu ülkelerle birlikte, askeri operasyonların durdurulmasının uygulanmasını doğrulamak için bir ihtilaf önleme organı kurulması kararlaştırıldı.

Taraflar ayrıca Hürmüz Boğazı için bir iletişim kanalı açarak ticari gemilerin güvenli geçişini sağlama konusunda mutabık kaldı. Bu anlaşma, küresel enerji sevkiyatı için kritik bir rota olan boğazda yeniden istikrarsızlık yaşanmasının petrol fiyatları ve finansal piyasalarda oynaklığı artırabileceği endişesiyle görüşmelerin en hassas unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, anlaşmanın ilk sınavının Lübnan mekanizmasının çatışmayı gerçekten durdurup durduramayacağı olacağını söyledi. Nihai müzakerelerin ana başlıklarını İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması oluşturuyor.