Dünyanın En Büyük Petrol Üreticisi ABD Enerji Fiyatlarını Neden Düşüremiyor?

ABD'de petrol fiyatlarındaki son yükselişler enflasyon baskısını yeniden artırırken, ABD Hazine tahvillerinin getirileri de fiyat endişelerini yansıtarak yüksek seyrini koruyor. Dünyanın en fazla ham petrol üreten ülkesi olmasına rağmen ABD'nin kendi benzin ve motorin (dizel) fiyatlarını neden tek başına düşüremediği sorusu piyasaların odak noktasında yer alıyor.

ABD, 2018 yılından bu yana dünyanın lider petrol üreticisi konumunu sürdürüyor. 2025 verilerine göre ABD'nin günlük ham petrol ve kondansat üretimi ortalama 13,58 milyon varile ulaşarak küresel üretimin yaklaşık %15,8'ini oluşturdu. Rusya günlük 10,16 milyon varille ikinci sırada yer alırken, Suudi Arabistan 9,73 milyon varille üçüncü sırada geldi. Yalnızca Teksas eyaleti günlük yaklaşık 5,8 milyon varil üreterek ABD toplam üretimin %43'ünü karşıladı. Teksas bağımsız bir ülke olsaydı, dünyanın en büyük dördüncü petrol üreticisi olacaktı.

Üretimdeki bu büyük artışın merkezinde şal (kayaç) devrimi yer alıyor. ABD'de çıkarılan şal petrolü hafif ve düşük kükürtlü yapısıyla dikkat çekiyor. Ancak sorun şu ki, ABD'deki büyük rafinerilerin çoğu bu devrimden önce inşa edildi ve ağır ham petrolü işleyecek şekilde tasarlandı. Bu nedenle ABD, ürettiği hafif şal petrolünü ihraç ederken, kendi rafinerilerine uygun olan ağır ham petrolü ithal etmek zorunda kalıyor. ABD günlük yaklaşık 3,2 ila 4 milyon varil petrol ihraç ederken, yaklaşık 6,2 milyon varil petrol ithal ediyor ve bu ithalatın %60'tan fazlasını ağır ham petrol oluşturuyor.

Rafinerilerin hafif petrole uygun hale getirilmesi milyarlarca dolar ve yıllar gerektirdiği için şirketler elektrikli araçlara geçiş sürecinde bu yatırımlara sıcak bakmıyor. Bunun yanı sıra petrol küresel bir emtia olduğu için ABD içi fiyatlar Brent ve WTI gibi uluslararası göstergelerden bağımsız hareket edemiyor. Jeopolitik riskler, Hürmüz Boğazı'na yönelik tehditler ve rafineri kısıtlamaları sebebiyle Brent petrol 100 dolar seviyelerinde seyrederken, ABD'de 24 Eylül itibarıyla benzin fiyatı galon başına 4,48 dolara, dizel ise 6,51 dolara kadar yükseldi.

Özellikle dizel fiyatlarındaki sert artış, lojistik ve taşımacılık maliyetlerini doğrudan etkileyerek genel enflasyonu 1 ila 3 aylık gecikmeyle tüketici fiyatlarına yansıtıyor. Beyaz Saray dizel ihracatını yasaklama seçeneğini değerlendirse de, üretimin kısılması riski ve Jones Yasası gibi lojistik kısıtlamalar sebebiyle ABD iç piyasasındaki enerji fiyatlarını küresel piyasalardan tamamen koparmak mümkün görünmüyor.