İran: Hürmüz Boğazı'nda Anlaşma Yakın, ABD Tazminat Ödemeli

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'ndan normal gemi geçişlerini yeniden tesis etmek için yürütülen görüşmelerin anlaşmaya yaklaştığını bildirdi.

Araghchi, bu açıklamayı 8 Ağustos'ta Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın düzenlediği basın toplantısında yaptı. Devlete ait IRNA ajansının aktardığına göre Araghchi, Hürmüz Boğazı'nın ancak diğer koşulların da yerine getirilmesi durumunda yeniden açılabileceğini, bu koşullar arasında ABD'nin İslamabad mutabakat zaptını ihlal etmesi nedeniyle tazminat ödemesinin de bulunduğunu söyledi.

Araghchi ayrıca boğazda kullanılan trafik ayırım düzenine (TSS) de değindi. İran'ın mevcut TSS rotasını gemi trafiği için artık uygun görmediğini ve yeni bir rota oluşturulması gerektiğini belirten Bakan, İran ve Umman güçlerinin geçici yeni bir rota üzerinde müzakere yürüttüğünü, görüşmeler sonuçlanana kadar gemilerin mevcut rotayı kullanmaya devam edeceğini söyledi.

Araghchi, daha önce imzalanan mutabakat zaptının Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin bir ay içinde normale dönmesini öngördüğünü, anlaşmanın ardından trafiğin iki hafta içinde normalin yüzde 60'ına ulaştığını, ancak ABD'nin yeni bir rota açma girişimi sonrasında kısıtlamaların yeniden başladığını ve bundan Washington'ı sorumlu tuttuğunu belirtti.

Daha önce 8 Ağustos'ta İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu sözcüsü Sardar Mohebi, yarı resmi Tasnim haber ajansına verdiği demeçte, boğazın yeniden açılabilmesi için ABD'nin İran'ın taleplerini tamamen kabul etmesi ve bölgesel müzakerelere müdahale etmeyi bırakması gerektiğini söyledi. Mohebi, ABD'nin bu şartları kabul etmesi halinde boğazın kesinlikle yeniden açılacağını ifade etti.

The Wall Street Journal, 5 Ağustos'ta kaynaklara dayandırarak, İran ve Umman'ın, İran sularına yakın yeni bir giriş rotası ve Umman sularına yakın bir çıkış rotası oluşturulmasını öngören taslak anlaşmanın ana hatlarında uzlaştığını bildirdi. Gazete, taslağın ABD'ye ve bölge ülkelerine gönderildiğini aktardı. Journal'ın ulaştığı taslağa göre, boğaza giren gemiler Tahran'la koordineli olarak İran tarafındaki rotayı, boğazdan çıkan gemiler ise Maskat'la koordineli olarak Umman sularındaki rotayı kullanacak. Taslakta İran'ın Basra Körfezi'ne giren gemileri kontrol edeceği ancak transit veya hizmet ücreti dayatmasına izin verilmeyeceği belirtiliyor. İran, yalnızca güvenlik veya arama-kurtarma maliyetleri için tanımlanmış gönüllü ödemeler alabilecek.