İran'ın Hürmüz Boğazı Kozu Zayıflıyor: Küresel Petrol Akışı Yeniden Artışa Geçti

İran'ın küresel petrol ticaretinin ana damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı'nı ablukaya almasından altı ay sonra, bölgeden gerçekleşen petrol sevkiyatlarında yeniden artış gözlemleniyor. Wall Street Journal tarafından 4 Eylül'de yayımlanan habere göre, Tahran'ın dünya genelindeki petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sini keserek ABD yönetimi üzerinde baskı kurma ve savaşı kendi lehine sonlandırma hedefi bekleneni vermedi. Yüksek enerji fiyatları devam etse de küresel ekonomi yaşanan supply shock (arz şoku) durumuna kademeli olarak adapte oluyor.

Denizcilik istihbarat firması TankerTrackers.com verilerine göre, son dört haftalık dönemde Hürmüz Boğazı üzerinden günlük ortalama 5 milyon varil petrol taşındı. Bunun yanı sıra, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Füceyrah gibi boğaz dışındaki limanlardan da günlük 2,5 milyon varil petrol sevk edilerek abluka bypass edildi. Bu iki kanalın toplamı, savaş öncesindeki ihracat hacminin yaklaşık yüzde 40'ına tekabül ediyor. TankerTrackers.com kurucusu Samir Madani, İran'ın kısıtlamalarındaki deliklerin ABD askeri ablukasından daha fazla olduğunu ifade etti.

ABD cephesinde ise hava saldırıları ve ardından gelen deniz ablukası İran'da beklenen halk ayaklanmasını ya da boğazın tamamen açılmasını sağlayamadı. Ancak ABD Donanması'nın Temmuz ayında İran'ın deniz yoluyla yaptığı petrol ihracatını büyük ölçüde durdurması, ekonomik baskının Tahran üzerinde daha hızlı birikmesine yol açtı. Körfez ülkelerinden üst düzey bir yetkili zamanın kimsenin lehine işlemediğini vurgularken, Johns Hopkins Üniversitesi Öğretim Üyesi Vali Nasr, İran'ın pazarlık masasında daha az taviz vermek adına askeri gerilimi daha da tırmandırabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Jeopolitik krizlerin ve enerji arzındaki aksamaların yaşandığı bu tür dönemlerde, küresel makroekonomik belirsizlikler geleneksel finans piyasalarının yanı sıra kripto para gibi alternatif varlık sınıflarında da oynaklığın artmasına neden olabiliyor. Yatırımcılar risk iştahını ayarlarken petrol fiyatları ve Ortadoğu'daki diplomatik/askeri gelişmeler yakından takip ediliyor.