Xi Jinping ve Trump ABD-Çin Ticaret Ateşkesini İki Ay Uzattı: Çatışma Yerine Yönetim Öne Çıktı

ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Washington'daki Beyaz Saray'da gerçekleşen zirvede küresel ekonomik gerilimi hafifletecek adımlar attı. 24 Eylül'de düzenlenen ve resmi açıklamaları 26 Eylül'de paylaşılan görüşmede taraflar, daha önce 10 Kasım'da sona ermesi planlanan ticaret ateşkesini iki ay uzatarak 10 Ocak tarihine çekme kararı aldı. Şi Cinping'in son 11 yılda ABD'ye gerçekleştirdiği bu ilk devlet ziyareti, iki ülke arasında doğrudan bir çatışmayı önlemeye yönelik asgari koruma mekanizmalarının kurulmasını sağladı.

Zirve kapsamında ticaret, yapay zeka, Tayvan, Ukrayna savaşı, Orta Doğu ve Kore Yarımadası gibi kritik başlıklar ele alındı. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, iki tarafın yönetilen ticaret konusunda kısmi bir anlayışa vardığını belirterek milli güvenlikle doğrudan bağlantılı olmayan tarım ürünleri, tıbbi cihazlar ve tüketim malları gibi kategorilerde gümrük vergilerini düşürmeyi hedefleyen detayların 28 Eylül'de açıklanacağını duyurdu. İki lider ayrıca ticari müzakerelerin sürdürülmesi ve gelecekte daha kapsamlı bir çerçeve oluşturulması konusunda mutabık kaldı.

Ticaret alanındaki bu yumuşamaya rağmen, ABD-Çin teknoloji rekabetinin merkezinde yer alan gelişmiş yapay zeka çipleri ve ihracat kısıtlamaları konusunda kayda değer bir ilerleme sağlanamadı. Greer, gelişmiş yarı iletken sevkiyatlarına yönelik kısıtlamaların görüşmelerde neredeyse hiç gündeme gelmediğini ifade etti. Çin Dışişleri Bakanlığı ise yapay zeka alanında diyalog ve iş birliğinin genişletilmesi kararı alındığını doğrularken, ABD'nin uyguladığı yarı iletken ambargolarının esnetilmesine dair ayrıntı paylaşmadı.

Görüşmelerin stratejik boyutunda Şi Cinping, Tayvan konusunu temel bir mesele olarak gündeme getirerek ABD'nin Tayvan'ın bağımsızlığına karşı çıkan tutumunu sürdürmesi gerektiğini vurguladı. Beyaz Saray tarafından yayımlanan zirve özetinde ise Tayvan konusunda Trump'ın özel bir değerlendirmesine veya ayrı bir anlaşmaya yer verilmedi. Şi, iki ülke ilişkilerinde iş birliğinin merkezde tutulması, rekabetin makul seviyede kalması ve görüş ayrılıklarının yönetilmesi gerektiğini savundu.

Her iki lider de doğrudan iletişimi sürdürme konusunda kararlılık gösterdi. Liderlerin önümüzdeki dönemde Kasım ayında Shenzhen'de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinde ve Aralık ayında Miami'de gerçekleşecek G20 zirvesinde yeniden bir araya gelmesi planlanıyor. Uzmanlar, yapısal çatışmaların devam etmesine rağmen bu zirvenin, tarife risklerini azaltan ve liderler düzeyindeki diyaloğu açık tutan bir ilişki yönetim çerçevesi sunduğunu değerlendiriyor.