Rekor Yen Kısa Pozisyonları Küresel Hisse Senedi Şoku Endişelerini Artırıyor

5 Ağustos 2024'te Japonya'nın Nikkei 225 endeksi tek bir günde %12,4 değer kaybetti. Güney Kore'nin Kospi endeksi aynı gün %8,8 düşüşle o dönemdeki en büyük günlük kaybını yaşadı. Nasdaq Bileşik Endeksi de gün içinde %6'dan fazla geriledi. Bu çöküş, yen taşıma ticaretinin çözülme korkularıyla küresel hisse senetlerini sarsan bir 'Kara Pazartesi' oldu. Wall Street, Japonya'da benzer yapısal gerilimlerin yeniden ortaya çıktığını görerek yeniden alarma geçti.

Taşıma ticareti, düşük faizli bir para biriminde borçlanarak daha yüksek getirili varlıklara yatırım yapmayı içerir. Japonya'nın yıllarca faizleri ultra düşük tutması nedeniyle yen, küresel piyasalarda uzun süredir önemli bir fonlama para birimi olmuştur. Ancak son dönemde yenin keskin zayıflığı, olası bir sert toparlanmanın büyük ölçekli pozisyon çözülmelerini tetikleyebileceği endişelerini artırdı.

Chicago Ticaret Borsası'na göre, kaldıraçlı fonların yen kısa pozisyonları 23 Temmuz itibarıyla 187.856 kontratla rekor seviyeye ulaştı. Bu, bir yıl önceki seviyenin altı katından fazlaydı. Aynı zamanda Kara Pazartesi'den hemen önceki 30 Temmuz 2024'teki 98.058 kontratın da yaklaşık iki katıydı.

Yenin daha da zayıflayacağına dair bahislerdeki birikme, olası herhangi bir taşıma ticareti çözülmesinin boyutunun büyük olabileceğini gösteriyor. Japonya Merkez Bankası'nın politika faizini %0,25'e yükseltmesinin ardından Temmuz 2024'te spekülatif fonlar yenle finanse edilen riskli varlıkları hızla satarak küresel hisse senedi satış dalgasını tetiklemeye yardımcı olmuştu. O dönemde dolar-yen kuru, yenin keskin yükselişini yansıtarak 161'den 142'ye gerilemişti.

Yenin alışılmadık derecede derin düşüşü piyasalardaki huzursuzluğu artırıyor. Wall Street Journal, yen zayıflığının, ağırlıklı olarak dolar cinsinden enerji ithalatına bağımlı olan Japonya ekonomisine enflasyon baskısı ekleyeceğini bildirdi. Gazete ayrıca Japonya Merkez Bankası'nın geçen ay faizleri %1'e yükselttikten sonra daha da artırabileceğini yazdı. Yen taşıma ticaretlerinin çözülmesinin, bu fonlamanın yoğunlaştığı düşünülen ABD teknoloji hisselerini vurabileceği de eklendi.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, dolar-yen kurunun 30 Temmuz'da 162'nin üzerine çıkmasının ardından müdahaleye hazır olduklarının sinyalini verdi. Katayama, 'Gerektiğinde her zaman uygun şekilde yanıt vereceğiz. Bu, kararlı önlemleri de içeriyor' dedi.

Bir diğer uyarı işareti ise Japonya'nın 10 yıllık devlet tahvili getirisinin 30 yılın en yüksek seviyesine çıkması. Yüksek tahvil getirisi endişesi, Japonya Merkez Bankası'nın faiz artırımını ertelemesinin ana nedenlerinden biriydi. Borçlanma maliyetleri hala düşük ve getiriler büyük ölçüde Japonya'nın kamu maliyesine olan güven endişesiyle yükselirken, merkez bankasının daha fazla faiz artırımı konusunda tereddüt etmek için daha az nedeni var.

Bununla birlikte, birçok kişi endişelerin abartıldığını düşünüyor. 2024'ten büyük bir fark, ABD'nin hala yüksek faiz oranlarını sürdürüyor olması. Japonya'nın politika faizi %1'e yükseldi ancak ABD ile arasındaki fark hala 2,75 puan seviyesinde. Bu, düşük maliyetle borçlanıp daha yüksek getirili piyasalara yatırım yapmanın temel mantığının hala geçerli olduğu ve yen güçlense bile taşıma ticaretlerini çözme teşvikini sınırladığı anlamına geliyor.

Japonya'da ek faiz artırımı beklentileri de zayıflıyor. Sanae Takaichi hükümeti, ekonomik toparlanmayı öncelik haline getirirken agresif mali genişleme politikası izliyor. Hüküyet ayrıca 30 Temmuz'da Japonya Merkez Bankası'ndan para politikasını ekonomik koşullar, fiyatlar ve finansal durumla uyumlu bir şekilde yürütmesini istedi.

Başkan Kazuo Ueda'nın hastaneye kaldırılması ve geçen ayki para politikası toplantısına katılamaması, piyasalar tarafından merkez bankasının hükümetten bağımsız politika yapma yeteneğinin zayıfladığının bir işareti olarak yorumlandı.

Japonya'nın mali durumu, daha fazla faiz artırımını engelleyebilecek bir diğer faktör. Devlet borcu, yaklaşık 9,1 trilyon dolara veya kabaca 1.340 trilyon yene ulaşarak gayri safi yurt içi hasılanın yaklaşık %250'sine eşit. Faizler yükseldikçe faiz yükü de artıyor.

Bazı analistler ayrıca piyasaların, iki yıl önce bir yen taşıma ticareti çözülmesini deneyimledikleri için daha iyi hazırlandığını söylüyor. MarketWatch, bir tetikleyici ortaya çıksa bile, daha önce görülen ani pozisyon tasfiyesinin tekrarlanmasının pek olası olmadığını belirtti.